Sacom được lợi khi Cáp Sài Gòn giải thể

11/8/2012 | 16:20

Nếu Cáp Sài Gòn giải thể, Sacom sẽ loại bỏ đối thủ mà không tốn tiền “thâu tóm” đồng thời thu về khoảng 120 tỷ đồng từ số cổ phần CSG đang sở hữu.

Không thua lỗ trong kinh doanh, cũng không có “tì vết” trong bất kỳ hoạt động giao dịch nào trên thị trường vốn thứ cấp hoặc trên thị trường thuộc ngành hàng đang kinh doanh, nhưng lại đưa ra quyết định giải thể, lựa chọn này của Công ty cổ phần Cáp Sài Gòn (CSG) đang khiến thị trường quan ngại. Liệu CSG có phải sẽ chỉ là trường hợp hy hữu?

Theo tuyên bố của Cáp Sài Gòn, việc giải thể, phát mại các tài sản hiện có, đem tiền mặt chia cho các cổ đông là phương án hợp lý trong bối cảnh thị trường cáp viễn thông đã bão hòa, kinh doanh đang gặp nhiều rủi ro, hàng bán rất chậm.

Lối thoát duy nhất ?

Trái với kết quả ảm đạm của SACOM (đơn vị được cho là “Công ty mẹ” của CSG, đang nắm giữ 31,24% cổ phần của CSG), dù CSG đã liên tục có mức lợi nhuận giảm trong khoảng 2 năm trở lại đây và chỉ còn giữ được lãi dương chủ yếu nhờ tiền gửi, nhưng trong lịch sử 7 năm hoạt động đơn vị này chưa có năm nào kinh doanh lỗ.

Đó chính là lý do khiến tại đại hội cổ đông của CSG năm 2012, một thành viên HĐQT đã “phản pháo” về ý tưởng giải thể khi đại diện phần vốn của cổ đông lớn nhất tại CSG, cũng là đương kim Chủ tịch HĐQT của CSG đưa ra đề xuất giải thể: Tại sao không chọn hướng cơ cấu lại doanh nghiệp trong khi CSG vẫn có lãi và đóng thuế thu nhập doanh nghiệp đều đặn?

Do câu hỏi không có lời giải đáp thỏa đáng, nên HĐQT của CSG đã thống nhất kết luận là doanh nghiệp đang rơi vào tình cảnh khó khăn, cần giải thể để bảo toàn vốn và giá trị tài sản cho các cổ đông. Nhưng cũng cần phải thấy một cách khách quan là trên thị trường niêm yết, không chỉ mình CSG đang có khó khăn. Và cũng không thể chỉ nhìn vào “tấm gương” của SACOM để xác định CSG không có lối ra, dù SACOM có là đơn vị “đẻ” ra doanh nghiệp này, thì bên cạnh SACOM còn có sự tham gia góp vốn của nhiều tổ chức khác vào CSG như Đầu tư Xây dựng Đất Phương Nam (9,84%), Đầu tư và sản xuất Giày Thái Bình (4,92%)...

Nhìn tổng quan ngành công nghiệp mà CSG đang hoạt động, tại Việt Nam có không dưới 15 nhà máy sản xuất cáp thông tin (viễn thông), trong số đó có khoảng 10 nhà máy thuộc Tập đoàn VNPT. Thị trường này cũng chịu sức ép từ các doanh nghiệp ngoại đến từ Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Thái Lan… tham gia khai thác. Nhưng mặt khác, những cánh cửa thị trường bên ngoài lại khá hứa hẹn nếu các doanh nghiệp biết khai thác và xuất khẩu. Điển hình là thị trường Châu Phi với sức nhập khẩu của các quốc gia rất lớn, hàng hóa Việt Nam đã và đang được đánh giá cao tại đây do chất lượng tốt và giá cạnh tranh...

Nói như vậy để thấy phương án giải thể mà HĐQT CSG đã quyết vẫn còn quá nhiều yếu tố khiến các cổ đông nhỏ, những người không có tiếng nói quyết định, phải “lăn tăn”. Hơn nữa, động thái ứng trước tiền trả cổ phiếu cho các cổ đông 9.300 đồng/cổ phiếu và sau đó có thể bù thêm 3.700-5.700 mà HĐQT SCG dự kiến thực thi xem ra lại có phần vội vàng, trong khi việc định giá doanh nghiệp vẫn chưa được công khai, minh bạch, đặc biệt khi kế hoạch giải thể vẫn phải chờ hai cấp cơ quan nhà nước có thẩm quyền là Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Kế hoạch Đầu tư tỉnh Đồng Nai xem xét, còn chưa biết có thể được thông qua hay không, dù rằng Luật không cấm doanh nghiệp giải thể.

Cổ đông nhỏ có được bảo vệ?

Điều các cổ đông nhỏ băn khoăn nhất, chính là khoản tiền mà họ đã ứng và sẽ còn được trả thêm đầy đủ trong vòng 6 tháng kể từ khi được các cấp có thẩm quyền thông qua việc giải thể. Theo số liệu của Báo cáo Tài chính giữa niên độ 2012 của CSG, tính đến ngày 31/6/2012, số cổ phiếu đã bán ra công chúng là 29.742.020. Cổ phiếu quỹ là 3.061.200 (riêng trong quý I và quý II, doanh nghiệp đã đăng ký mua thêm 500.000 cổ phiếu làm quỹ và tính đến ngày 2/5/2012 đã mua được 90. 840 cổ phiếu. Số lượng cổ phiếu đang lưu hành của CSG là 26.680.820).

Nếu đúng như lời ông Đỗ Văn Trắc - Chủ tịch HĐQT CSG đã nói, là doanh nghiệp đã tạm ứng cho các cổ đông 9.300 đồng một cổ phiếu, thì tổng số tiền mà doanh nghiệp đã tạm ứng trong khi chờ quyết định giải thể được các cấp có thẩm quyền thông qua, là 248.131.626,000 đồng, tương đương xấp xỉ lượng tiền mặt CSG đang có gửi tại ngân hàng.

Còn tổng số tiền mà doanh nghiệp dự kiến trả đủ cho các cổ đông (bao gồm tiền đã tạm ứng) ở mức 13.000 đồng/cổ phiếu, sẽ là 346.850.660,000 đồng. Hiện tại, CSG đang có tài sản tổng cộng là 506 tỷ đồng (trong đó tài sản ngắn hạn 350 tỷ đồng và tài sản dài hạn là 156 tỷ đồng). Nợ phải trả của CSG bao gồm nợ ngắn hạn 7,9 tỷ đồng, nợ dài hạn bằng 0.

Trong trường hợp doanh nghiệp giải thể, có khả năng sẽ tính toán trả thêm trợ cấp thất nghiệp cho lao động đang có, ngoài phần trợ cấp thất nghiệp trong khi tìm kiếm việc làm mới mà các nhân công lao động được hưởng từ cơ quan bảo hiểm xã hội. Do CSG không có khoản dự phòng trợ cấp mất việc làm, giả định khoản trợ cấp thất nghiệp này được lấy từ Quỹ khen thưởng phúc lợi trị giá 540 triệu đồng, thì tổng nợ của doanh nghiệp cả ngắn và dài hạn vẫn là 7,9 tỷ đồng. Như vậy, nếu lấy tổng cộng tài sản của doanh nghiệp cấn trừ nợ, CSG sẽ còn lại giá trị tài sản tương đương 499 tỷ đồng. Con số này đang chênh lệch 153 tỷ đồng so với với tổng tiền doanh nghiệp dự kiến trả đủ cho các cổ đông là 346 tỷ đồng.

153 tỷ đồng không phải là số tiền ít ỏi. Nó sẽ được tính toán ra sao khi doanh nghiệp giải thể? Hơn nữa, đây lại vẫn là lúc mà CSG cũng chưa đưa ra được khả năng sẽ thanh lý tài sản với giá ra sao, có đảm bảo bán được đúng giá trị tài sản đã kiểm toán ở thời điểm 31/6/2012? Và ai/đơn vị nào là người mua tài sản thanh lý này?

Sự vội vàng của CSG nói chung và sự “nóng ruột” của các cổ đông lớn, chủ yếu là SACOM để đi đến quyết tâm giải thể, nhìn chung, chính là căn nguyên gieo cấy nghi vấn trong lòng các cổ đông nhỏ.

Nhiều người đã đi đến lập luận rằng trong quyết định này, dù ở cương vị nào, là cổ đông lớn hay đối thủ trên cùng một ngành công nghiệp sản xuất, sự giải thể của CSG đều mang đến cho cổ đông lớn nhất của CSG là SACOM những lợi ích nhất định.

Nếu CSG giải thể, SACOM sẽ loại bỏ đối thủ nhỏ hơn mình mà không tốn tiền “thâu tóm” như ý định ban đầu nếu cần, mà đại diện phần vốn SACOM tại CSG đã từng phát ngôn. Còn ở góc độ một cổ đông đầu tư, SACOM có thể thu được về khoản tiền dự kiến khoảng 120 tỷ đồng từ số cổ phần CSG đang sở hữu, lớn hơn nhiều so với số tiền mua cổ phiếu bằng mệnh giá mà đơn vị bỏ ra ngay từ ban đầu, cũng như lớn hơn hẳn mấy chục tỷ đồng so với số cổ phiếu tính bằng thị giá đang được giao dịch trên thị trường khoảng 10.500 đồng, nếu muốn tính chuyện thoái vốn.

Từ câu chuyện giải thể của CSG, các nhà đầu tư trên thị trường đã và sẽ còn đặt câu hỏi nhiều hơn nữa với những doanh nghiệp niêm yết dự tính chuyện giải thể trong tương lai. CSG mới chỉ là một tiền lệ. Tiếp theo có thể sẽ là TRIBECO. Và một chuyên gia chứng khoán cho rằng số doanh nghiệp niêm yết xin giải thể sẽ không dừng lại ở một, hai đơn vị.

“Trong bối cảnh kinh tế khó khăn và thông tin trên thị trường đang khá rối như hiện nay, nhiều doanh nghiệp sẽ tính phương án giải thể, kể cả khi kinh doanh không thua lỗ. Và cũng sẽ có nhiều tổ chức, cá nhân có tiềm lực vốn sẽ chọn đây làm thời điểm tác động đến các cổ đông lớn của những doanh nghiệp có tiềm năng… giải thể, để thúc đẩy tiến trình giải thể nhanh hơn nhằm mua lại các tài sản thanh lý của doanh nghiệp với mức giá rẻ mạt. Đằng sau đó sẽ còn là những câu chuyện rất dài”…

Theo ThS Tài chính doanh nghiệp Nguyễn Lê Ngọc Hoàn, đối với các nhà đầu tư cổ đông nhỏ, lẻ của những doanh nghiệp đang lên kế hoạch giải thể, tôi cho rằng họ nên có sự liên kết lại. Liên kết và cử ra người đại diện phần vốn liên kết đó, để đối thoại với HĐQT và đưa ra các yêu cầu cụ thể khi giải thể.

Ví dụ như: cần công khai tổ chức định giá tài sản (và đó phải là tổ chức độc lập mà các thành viên HĐQT không có sự liên quan), cần công khai minh bạch kết quả định giá tài sản cũng như đối tượng dự kiến chào thanh lý tài sản, giá trị dự kiến thanh lý… Khi đã thấy mọi số liệu minh bạch, hợp lý thì mới thông qua kế hoạch giải thể với mức đền bù trả cho mỗi cổ phiếu mà các cổ đông sở hữu cũng ở mức hợp lý.

Theo ông Huỳnh Anh Tuấn - Tổng giám đốc Công ty chứng khoán SJCS, có hai trường hợp dẫn đến khả năng giải thể doanh nghiệp.

Thứ nhất, đó là doanh nghiệp cổ phần được thị trường đánh giá quá thấp so với giá trị tài sản và thị trường luôn ở mức quá rẻ. Trong trường hợp đó có thể sẽ xuất hiện đối tác có ý đồ thâu tóm, sau đó đóng cửa và tự xử lý tài sản doanh nghiệp.

Thứ hai, là trường hợp giải thể bắt buộc do doanh nghiệp không có lựa chọn nào khác khi không có phương án kinh doanh khả thi, hoạt động kinh doanh nhiều năm thua lỗ.

Ở trường hợp thứ nhất, thị trường tuy đã có xảy ra nhưng rất hiếm. Ở trường hợp thứ hai, sau tiền lệ Tribeco, sẽ có làn sóng giải thể doanh nghiệp từ những doanh nghiệp hoạt động kém. Riêng trường hợp CSG, theo tôi là một ngoại lệ khi đơn vị này chưa kinh doanh thua lỗ. Nhưng dù sao SACOM cũng đã nhìn thấy được khả năng kinh doanh thua lỗ trong tương lai, trong khi tiền mặt của doanh nghiệp còn nhiều nên mới tính phương án giải thể. Điều đó có lợi cho SACOM, đương nhiên, nhưng cũng là có lợi cho các cổ đông khác.

(DDDN)

Ý KIẾN CỦA BẠN

Chia sẻ bài viết lên

(Thoát)